Entegrasyon rehberleri · 2026-09-19

EVREN nedir? SAYZEK'in LLM API'si nasıl kullanılır

EVREN, Savunma Sanayii Başkanlığı'nın geliştirdiği yapay zekâ platformu ve üzerindeki OpenAI uyumlu LLM çıkarım servisi. Hangi modeller var, anahtar nasıl alınır, şartlar nasıl onaylanır ve ilk istek nasıl atılır, kaynaklarıyla adım adım.

EVREN nedir ve kim sunuyor?

EVREN, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı'nın (SSB) geliştirdiği uçtan uca bir yapay zekâ geliştirme (MLOps) platformudur. Veri hazırlama, etiketleme, model eğitimi, test ve yayınlama adımlarını tek çatı altında toplar. Platform SSB'nin yapay zekâ yetenek kümesi projesi SAYZEK kapsamında duyuruldu ve üniversitelerin enstitüleri üzerinden öğrencilere tanıtıldı.

Bu platformun üzerine bir LLM çıkarım servisi eklendi. SAYZEK'in duyurusuna göre servis 1 Kasım'a kadar ücretsiz. Yani EVREN artık yalnızca model eğitmek için değil, hazır modelleri API üzerinden çağırmak için de kullanılabiliyor.

Hangi modeller var?

EVREN'in hesap içi API dokümanı on bir model listeliyor: genel amaçlı sohbet modelleri, bir görsel ve video modeli, arama için gömme ve yeniden sıralama modelleri, bir içerik güvenliği sınıflandırıcısı, iki OCR modeli ve bir konuşma tanıma modeli. Tablodaki bağlam değerleri EVREN'in kendi beyanıdır; LLMTR bunları ölçmedi.

Listede olmayan bir seçenek daha var: model alanına auto yazarsanız istek EVREN'in aday havuzundaki uygun modele yönlendiriliyor. Doküman bunun bir model değil bir yönlendirme kipi olduğunu açıkça söylüyor. Hangi modelin cevap verdiğini yanıttaki model alanından öğreniyorsunuz.

EVREN model listesi. EVREN'in hesap içi API dokümanındaki beyan, LLMTR tarafından ölçülmedi (kontrol 19 Eylül 2026)
Model (api_name)	Kullanım alanı	Bağlam (EVREN beyanı)	Girdi
glm-5.3	Genel amaçlı; akıl yürütme, kod, ajan döngüleri	512K token (mimari 1M)	Metin
deepseek-v4-flash	Kod ve ajan işleri	1M token	Metin
qwen3.8-flash-next	Yüksek hacimli sohbet	256K token	Metin, görsel, video
gemma-4-31b	Hızlı sohbet ve belge okuma	256K token	Metin, görsel
qwen3-vl-30b	Video ve görsel analizi	256K token	Metin, görsel, video
qwen3-embedding-8b	Metin gömme (vektörleştirme)	40K token	Metin
qwen3-reranker-8b	Arama sonuçlarını yeniden sıralama	4K token	Metin, görsel
qwen3-guard-4b	İçerik güvenliği sınıflandırması	32K token	Metin
deepseek-ocr-2	Toplu arşiv OCR	8K token	Metin, görsel
dots-ocr	Etkileşimli belge OCR, SVG çıktısı	128K token	Metin, görsel
qwen3-asr-1.7b	Konuşma tanıma	Yaklaşık 30 saniyelik ses penceresi	Ses

OpenAI uyumluluğu ne anlama geliyor?

EVREN, OpenAI'nin REST sözleşmesini uyguladığını söylüyor: istek ve yanıt şeması, hata gövdesi ve akış çerçevesi aynı. Kendi dokümanına göre resmi openai SDK'ları yalnızca base_url ve api_key değiştirilerek çalışıyor. Herkese açık OpenAPI şeması sohbet, gömme, yeniden sıralama ve ses yazıya çevirme uçlarını listeliyor.

Şemada standart dışı bir alan da var: evren_tools. Açıldığında ve istekte tools alanı yoksa, sunucu tarafında çalışan canlı veri araçları devreye giriyor. Varsayılan değeri kapalı. Ne yaptığını bilmeden açmamanızı öneririz; açarsanız hangi aracın çalışacağına siz değil sunucu karar veriyor.

Kaynak: EVREN LLM API OpenAPI şeması (kontrol 19 Eylül 2026)

Kurulum: e-Devlet'ten ilk isteğe

EVREN'e ulaşmak üç kapıdan geçiyor. Önce platforma e-Devlet ile giriş yapıyorsunuz. Sonra hesabınızın API anahtarları sayfasından bir anahtar oluşturuyorsunuz. Son olarak kullanım şartlarını API üzerinden kabul ediyorsunuz; doküman sohbet isteğinin ancak şartlar onaylandıktan sonra çalıştığını yazıyor.

Üç kapının üçünün de makul gerekçesi var. Hepsi birlikte, bir API'den beklenen 'anahtarı al, isteği at' akışının biraz uzun hâli. Aşağıdaki örnek, EVREN dokümanındaki X-API-Key başlığını kullanıyor.

Şartların kontrolü, onayı ve ilk istek

export EVREN_API_KEY="evren_llm_..."   # hesabinizdaki /api-keys sayfasindan

# 1. Sartlarin durumu ve metni
curl -s https://evren-llmapi.ssyz.org.tr/v1/terms/status -H "X-API-Key: $EVREN_API_KEY"
curl -s https://evren-llmapi.ssyz.org.tr/v1/terms/text   -H "X-API-Key: $EVREN_API_KEY"

# 2. Okuduktan sonra: current_version degerini oldugu gibi geri gonderin
curl -s -X POST https://evren-llmapi.ssyz.org.tr/v1/terms/accept \
  -H "X-API-Key: $EVREN_API_KEY" -H "Content-Type: application/json" \
  -d '{"version": 1}'

# 3. Hesabiniza tanimli modeller ve ilk sohbet istegi
curl -s https://evren-llmapi.ssyz.org.tr/v1/models -H "X-API-Key: $EVREN_API_KEY"
curl -s -X POST https://evren-llmapi.ssyz.org.tr/v1/chat/completions \
  -H "X-API-Key: $EVREN_API_KEY" -H "Content-Type: application/json" \
  -d '{"model": "glm-5.3", "messages": [{"role": "user", "content": "Merhaba"}]}'

Kaynak: EVREN LLM API OpenAPI şeması (kontrol 19 Eylül 2026)

Şartları kabul etmeden önce okuyun

/v1/terms/status yanıtında is_material adlı bir alan var: şartlarda esaslı bir değişiklik olduğunda yeniden kabul gerekiyor. /v1/terms/text ucu metnin kendisini döndürüyor. İnce nokta sırayla ilgili: şartları API'den okumak için anahtar, anahtar için hesap, hesap için e-Devlet gerekiyor. Herkese açık bir kullanım şartları sayfası bulamadık; anahtarsız istek 401 dönüyor.

Yani şartları, onları kabul edecek hesabı açtıktan sonra okuyabiliyorsunuz. Veri ve kayıt tarafını bu serinin ayrı bir yazısında ele aldık.

Kaynak: EVREN LLM API OpenAPI şeması (kontrol 19 Eylül 2026)

Bilmeniz gereken sınırlar

Hesabınızın kotası /v1/quota ucundan okunuyor: kayan bir pencerede token tavanı ve bir kredi bakiyesi. Ücretsiz dönemin 1 Kasım'dan sonra nasıl devam edeceğine dair herkese açık bir fiyat tablosu bulamadık.

Topluluk tarafından yazılmış bir OpenCode entegrasyonu, art arda gelen isteklerde yaklaşık 5 saniyelik bir bekleme uygulandığını not ediyor ve paralel görevler yerine sıralı çalışmayı öneriyor. Bu sayı EVREN'in yayımladığı bir limit değil; kendi kullanımınızda 429 yanıtlarını izleyin. Kota ve kredi tarafını ayrı bir yazıda ayrıntılı anlattık.

Kimler için uygun?

Öğrenciler, araştırmacılar ve bir modeli ücretsiz denemek isteyen geliştiriciler için EVREN iyi bir başlangıç noktası: kurulum kısa, model listesi güncel ve OpenAI SDK'sıyla çalışıyor.

Ekip hâlinde, bir şirket adına ya da 1 Kasım sonrasını planlayarak kullanacaksanız üç şeyi önceden bilmek gerekiyor: hesabın kime ait olduğu, kayıt politikası ve kota davranışı. Serinin diğer yazıları tam olarak bu üç konuyu işliyor.

Kaynak: SAYZEK duyurusu, EVREN LLM Çıkarım Servisi (kontrol 19 Eylül 2026)

EVREN LLM API ile ilk istek

e-Devlet ile girişten ilk sohbet isteğine kadar EVREN LLM API kurulum adımları.

e-Devlet ile giriş yapın. evren.ssyz.org.tr adresine e-Devlet Kapısı üzerinden giriş yapın.
API anahtarı oluşturun. Hesabınızdaki API anahtarları sayfasından evren_llm_ ile başlayan bir anahtar oluşturun ve ortam değişkenine yazın.
Şartları okuyun. GET /v1/terms/status ve GET /v1/terms/text ile güncel sürümü ve metni X-API-Key başlığıyla okuyun.
Şartları onaylayın. POST /v1/terms/accept ile current_version değerini olduğu gibi geri gönderin.
İlk isteği atın. GET /v1/models ile hesabınıza tanımlı modelleri görün, ardından POST /v1/chat/completions ile ilk isteği gönderin.

Sık sorulan sorular

EVREN'i kim geliştirdi?

EVREN'i Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı geliştirdi. Platform, SSB'nin SAYZEK projesi kapsamında duyuruldu; LLM çıkarım servisi de SAYZEK'in duyurusuyla kullanıma açıldı.

EVREN LLM API ücretli mi?

SAYZEK'in duyurusuna göre servis 1 Kasım'a kadar ücretsiz. Sonrası için herkese açık bir fiyat tablosu bulamadık. Hesabınızda bir kredi bakiyesi ve kayan pencereli bir token tavanı bulunuyor.

EVREN'i OpenAI SDK ile kullanabilir miyim?

Evet. EVREN dokümanına göre resmi openai SDK'ları base_url ve api_key değiştirilerek çalışıyor. Dokümandaki curl örnekleri anahtarı X-API-Key başlığıyla gönderiyor.

auto modeli nedir?

auto bir model değil, bir yönlendirme kipidir. İstek EVREN'in aday havuzundaki uygun modele gider. Yanıtı hangi modelin verdiğini yanıttaki model alanından okuyabilirsiniz.

EVREN'e hesap açmak için ne gerekir?

Platforma giriş e-Devlet Kapısı üzerinden yapılıyor. Bulduğumuz duyuruların hiçbiri ayrı bir e-posta ve şifreyle hesap açma seçeneğinden bahsetmiyor.