Yapay zeka teknik şartname hazırlama rehberi: madde madde örnek metinler

Yapay zeka teknik şartnamesi hangi mevzuata dayanır

Kamu kurumlarının yapay zeka hizmet alımlarında hazırladığı teknik şartname, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile bu Kanunun 53 üncü maddesine dayanılarak çıkarılan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenir. Yapay zekaya özgü ayrı bir şartname mevzuatı bulunmadığı için, dil modeli hizmetlerinin teknik özellikleri de aynı genel hükümlere göre yazılır.

4734 sayılı Kanunun 12 nci maddesi teknik şartnamenin sınırını çizer: “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.” Aynı madde, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilmesini yasaklar; ulusal veya uluslararası teknik standartların bulunmaması ya da teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde ise “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebileceğini düzenler.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 16 ncı maddesi aynı yükümlülüğü hizmet alımları için tekrarlar: “İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.” Aynı maddenin üçüncü fıkrası teknik şartnamenin idare tarafından hazırlanmasının esas olduğunu, işin özelliğinin gerektirdiği hallerde ihale yetkilisinin onayıyla danışmanlık hizmet sunucularına hazırlattırılabileceğini belirtir.

Şartnamenin ilan öncesinde doğru yazılması, sonradan düzeltilmesinden çok daha kolaydır. 4734 sayılı Kanunun 29 uncu maddesine göre ilan yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır; zorunlu değişiklikler zeyilname ile yapılır ve zeyilnamenin son teklif verme gününden en az on gün öncesinde doküman alanların tamamına ulaştırılması gerekir. Aynı madde, zeyilname nedeniyle ihale tarihinin bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün ertelenebileceğini, isteklilerin ise açıklama talebini son teklif verme gününden yirmi gün öncesine kadar yazılı olarak iletebileceğini düzenler.

İki gerçek belediye ihalesi, kamu kurumlarının bu hizmeti bugün hangi dille tanımladığını gösteriyor. Bahçelievler Belediyesi Bilgi İşlem Müdürlüğü “Yapay Zeka Asistan ve Yapay Zeka Müşteri Temsilcisi Yazılımı Kiralama Hizmeti” işini 2026/743700 ihale kayıt numarasıyla 11 Mayıs 2026 tarihinde ihaleye çıkardı. Başakşehir Belediye Başkanlığı Bilgi İşlem Müdürlüğü ise “Görev Takip ve Yapay Zeka Yazılımları Hizmet Alımı” işini 2026/1455679 ihale kayıt numarasıyla 2 Eylül 2026 tarihinde ihaleye çıkardı. Her iki ilan da işi “yazılım kiralama” veya “yazılım hizmet alımı” olarak tanımlıyor; “API erişimi” veya “jeton” gibi teknik terimler ilan metninde geçmiyor. Şartname yazarken kurum içindeki bu dili korumak, teknik gereksinimleri ayrı bir bölümde tanımlamaya engel değildir.

İki ilan arasındaki en dikkat çekici fark yeterlik tarafında. Bahçelievler ilanında mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgi, belge veya kriter belirtilmemişken, Başakşehir ilanında Yazılım Yetki Belgesi ve iş deneyimini gösteren belgeler yeterlik kriteri olarak yer alıyor. Yazılım Yetki Belgesi, 29 Haziran 2022 tarihli ve 31881 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Kamu Bilişim Hizmet Alımı Kapsamında Katılımcıların Yetkilendirilmesi Hakkında Yönetmelikle düzenlendi; yönetmelik yayımı tarihinden üç ay sonra, 29 Eylül 2022 tarihinde yürürlüğe girdi.

• Teknik şartname ihale dokümanının parçasıdır; yeterlik kriterleri idari şartnamede, teknik kriterler teknik şartnamede yer alır.
• Marka, model, patent, menşei veya ürün adı yazılamaz. Bunun yerine ölçülebilir teknik özellik yazılır.
• Yazılım geliştirme, yazılım entegrasyon ve yazılım bakım hizmetlerini tedarik edecek katılımcılar için Yazılım Yetki Belgesi düzenlenir; belge için TS EN ISO/IEC 27001 ile birlikte en az TS ISO/IEC 15504 Seviye 2 veya en az CMMI Seviye 3 belgelerinden birine sahip olunması aranır.
• 4734 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi açık ihale usulünü tek cümleyle tanımlar: “Açık ihale usulü, bütün isteklilerin teklif verebildiği usuldür.”
• İlan süreleri işin yaklaşık maliyetine göre değişir; eşik değerin altında kalan mal veya hizmet alımlarında Kanunun 13 üncü maddesi en az yedi, ondört veya yirmibir günlük ilan süreleri öngörür.
• Şartname taslağını, ilan öncesinde en az bir kez kurum dışından iki farklı çözüm sağlayıcının okuyup okuyamadığı üzerinden test edin; tek bir ürünün tarifine dönüşmüş bir şartname rekabeti engelleyici sayılabilir.

Şartnamede yer alması gereken maddeler ve nasıl ölçüleceği

Yapay zeka hizmet alımı teknik şartnamesinin çekirdeği on başlıkta toplanabilir. Bu başlıklar, kurumun hizmeti aldıktan sonra karşılaşacağı en sık dört sorunu önlemek için seçilmiştir: verinin nerede işlendiğinin bilinmemesi, tek bir modele bağımlı kalınması, harcamanın görünmez olması ve kabulün ölçülemeyen bir doğruluk iddiasına dayandırılması.

Her madde için üç şey ayrı ayrı yazılmalıdır: maddenin ne istediği, isteklinin bunu hangi belge veya beyanla göstereceği ve idarenin kabul aşamasında bunu nasıl doğrulayacağı. Ölçüm yöntemi yazılmayan bir madde, uyuşmazlık halinde uygulanamaz kalır.

Aşağıdaki tablo bu on başlığı, gerekçesini ve ölçüm yöntemini bir arada verir. Tabloyu şartnamenin teknik gereksinimler bölümüne iskelet olarak kullanabilir, her satırı bir alt madde numarasına dönüştürebilirsiniz.

• Her maddeyi “istekli … sağlayacaktır” değil, “yüklenici … sağlar ve bunu şu belgeyle gösterir” biçiminde yazın; ikinci biçim kabul aşamasında uygulanabilir.
• Sayısal eşik yazarken ölçüm noktasını da yazın: gecikme kurumun ağ çıkışında mı, hizmet sağlayıcının kenarında mı ölçülecek?
• Bir maddeyi yalnızca tek bir ürünün karşılayabileceğini fark ederseniz, o maddeyi işlevsel gereksinime çevirin.
• Teknik şartnamede yeterlik belgesi istemeyin; yeterlik kriterleri idari şartnamenin konusudur.
• Kabul kriterlerini ihale ilanından önce yazın. İlan sonrası eklenen kriter, zeyilname ve takvim kaybı anlamına gelir.

Veri işleme, veri yerelliği ve saklama maddeleri için örnek metinler

Kamu kurumları için yapay zeka şartnamesinin en kritik bölümü verinin nerede işlendiği ve saklanıp saklanmadığıdır. Bilgi ve İletişim Güvenliği Tedbirleri ile İlgili 2019/12 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, 6 Temmuz 2019 tarihli ve 30823 sayılı Resmî Gazetede yayımlandı ve ilk maddesinde şunu düzenledi: “Nüfus, sağlık ve iletişim kayıt bilgileri ile genetik ve biyometrik veriler gibi kritik bilgi ve veriler yurtiçinde güvenli bir şekilde depolanacaktır.”

Aynı genelgenin üçüncü maddesi bulut hizmetleri için ayrı bir sınır çizer: “Kamu kurum ve kuruluşlarına ait veriler, kurumların kendi özel sistemleri veya kurum kontrolündeki yerli hizmet sağlayıcılar hariç bulut depolama hizmetlerinde saklanmayacaktır.” Bu iki madde birlikte okunduğunda, şartnamenin verinin sınıflandırmasıyla model seçimini birbirine bağlaması gerektiği ortaya çıkar.

Kişisel veri işlenen senaryolarda 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun 9 uncu maddesi devreye girer. Madde, 2 Mart 2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanunla değiştirildi; yeni haliyle yurt dışına aktarım, aktarımın yapılacağı ülke veya uluslararası kuruluş hakkında Kurul tarafından verilen bir yeterlilik kararının bulunması halinde mümkündür ve yeterlilik kararı en geç dört yılda bir değerlendirilir. Şartname bu değerlendirmeyi yapmaz; şartnamenin işi, kurumun uyum birimine karar verebileceği bilgiyi yükleniciden alacak maddeleri kurmaktır.

Aşağıdaki örnek madde metinleri doğrudan şartnameye alınabilir. Metinler herhangi bir ürünü tarif etmez; her biri farklı sağlayıcılar tarafından karşılanabilecek objektif gereksinimlerdir.

• Örnek madde — Saklama beyanı: “Yüklenici, hizmet kapsamında iletilen istem metinlerinin ve model yanıt gövdelerinin kullanım, faturalama veya kayıt veri tabanlarına yazılıp yazılmadığını yazılı olarak beyan eder. Yazılıyorsa saklama süresi, saklama yeri, erişim yetkisi bulunan roller ve silme yöntemi ayrı ayrı belirtilir.”
• Örnek madde — Eğitim amaçlı kullanım: “İdareye ait içerikler, yüklenicinin veya üçüncü tarafların model eğitimi, ince ayar veya değerlendirme veri kümesi oluşturma amacıyla kullanılamaz. Yüklenici, hizmete dahil ettiği alt sağlayıcılar için de aynı taahhüdü sunar.”
• Örnek madde — Barındırma ülkesi: “Hizmet kapsamında sunulan her model için barındırma ülkesi, model listesinde ve teknik dokümantasyonda ayrı ayrı gösterilir. İdare, veri sınıflandırmasına göre yalnızca belirli barındırma ülkelerindeki modellerin kullanılmasını yapılandırma yoluyla kısıtlayabilir.”
• Örnek madde — Kritik veri ayrımı: “İdarenin kritik olarak sınıflandırdığı içeriklerin işleneceği senaryolarda yalnızca Türkiye’de barındırılan modeller kullanılır. Bu senaryoların listesi sözleşme ekinde tanımlanır ve yüklenici bu kısıtın teknik olarak nasıl uygulandığını belgelendirir.”
• Örnek madde — Kayıt içeriği: “Kullanım kayıtlarında istem ve yanıt metni tutulmaz. Kayıtlar; tarih, birim, model kimliği, istek sayısı, giriş ve çıkış jeton sayıları ile tutar alanlarından oluşur.”
• Örnek madde — Alt yüklenici ve aktarım zinciri: “Yüklenici, hizmetin sunumunda yer alan tüm alt sağlayıcıları, bunların barındırma ülkelerini ve veri işleme rollerini listeler. Bu listede değişiklik olması halinde idareye en az otuz gün önce yazılı bildirim yapılır.”
• Örnek madde — İş bitiminde silme: “Sözleşme sona erdiğinde veya feshedildiğinde, idareye ait tüm içerik ve türev veriler otuz gün içinde silinir ve silme işlemi yazılı olarak idareye bildirilir.”

Model çeşitliliği, arayüz uyumluluğu ve tedarikçi bağımlılığını azaltan maddeler

Yapay zeka hizmet alımlarında en pahalı hata, kurumu tek bir modele veya tek bir arayüze kilitleyen bir şartname yazmaktır. Dil modelleri, klasik yazılım bileşenlerinden çok daha hızlı emekliye ayrılır; bir sürümün kullanımdan kaldırılması, kuruma göre yeniden ihale anlamına gelebilir. Şartname bu riski, tek bir model adı yerine yedeklilik ve taşınabilirlik gereksinimi yazarak karşılar.

4734 sayılı Kanunun 12 nci maddesi belli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmesini zaten yasaklıyor. Bu yasak, uygulamada kurumun lehinedir: model adı yerine yetenek tanımı yazmak hem rekabeti korur hem de sözleşme süresi içinde model değişikliğini mümkün kılar. Örneğin “belirli bir model” yerine “Türkçe metin özetleme görevinde idarenin örnek kümesinde asgari başarı eşiğini karşılayan model” yazmak, aynı ihtiyacı marka bağımsız ifade eder.

Arayüz uyumluluğu, taşınabilirliği tek başına en çok artıran maddedir. Yaygın kullanılan bir istek ve yanıt biçimini şartnameye yazdığınızda, sağlayıcı değiştiğinde kurumun kendi uygulamasında yapılacak değişiklik hizmet adresi ve model kimliğiyle sınırlı kalır. Bu, ikinci ihale döneminde geçiş maliyetini düşürür ve rekabeti artırır.

Aşağıdaki örnek maddeler, bağımlılığı azaltmayı hedefler ve herhangi bir platformu adlandırmaz.

• Örnek madde — Model çeşitliliği: “Hizmet kapsamında, en az iki farklı sağlayıcıya ait ve ihale konusu görevleri karşılayabilecek nitelikte model sunulur. İdare, sözleşme süresi boyunca ek ücret ödemeden bu modeller arasında geçiş yapabilir.”
• Örnek madde — Yedek model: “Sözleşme ekinde her kullanım senaryosu için bir birincil ve bir yedek model tanımlanır. Birincil modelin hizmet dışı kalması halinde yedek modele geçiş, yüklenici tarafından idarenin uygulamasında kod değişikliği gerektirmeyecek şekilde sağlanır.”
• Örnek madde — Emeklilik bildirimi: “Yüklenici, kullanılan bir modelin kullanımdan kaldırılacağını öğrendiği anda idareye yazılı bildirim yapar ve bildirimde işlevsel olarak eşdeğer en az bir alternatif model önerir. Bildirim, modelin kullanımdan kalkacağı tarihten en az altmış gün önce yapılır.”
• Örnek madde — Arayüz standardı: “Hizmet, yaygın olarak kullanılan bir sohbet tamamlama arayüzüyle uyumlu bir uç nokta üzerinden sunulur. Uyumluluk, aynı istemci kodunun yalnızca hizmet adresi ve model kimliği değiştirilerek çalıştırılabilmesiyle ölçülür.”
• Örnek madde — Taşınabilirlik testi: “Kabul aşamasında, idarenin belirlediği bir istemci uygulaması üzerinden en az iki farklı modelle aynı görev çalıştırılır ve yalnızca yapılandırma değişikliğiyle sonuç alındığı tutanağa bağlanır.”
• Örnek madde — Çıkış hakkı: “Sözleşme sona erdiğinde idare, kendi uygulamasını başka bir sağlayıcıya taşıyabilmek için gerekli teknik bilgiyi ücretsiz alır. Yüklenici, idarenin uygulama kodunda kendisine özgü zorunlu bir bileşen bulunmadığını yazılı olarak beyan eder.”
• Örnek madde — Sürüm sabitleme: “İdare, kritik senaryolarda model sürümünü sabitleyebilir. Sürüm değişikliği, idarenin yazılı onayı olmadan otomatik olarak uygulanmaz.”

Ölçüm, erişim güvenliği, hizmet seviyesi, fiyat ve kabul maddeleri

Kullanım ölçümü, yapay zeka hizmet alımını klasik yazılım kiralamadan ayıran maddedir. Tüketim değişken olduğu için, kurum hangi birimin ne kadar harcadığını göremezse harcama tavanı uygulanamaz ve sözleşme yılının ortasında bütçe sürprizi ortaya çıkar. Şartname bunu, birim bazlı erişim anahtarı, birim bazlı tavan ve aylık rapor maddeleriyle çözer.

Fiyatlandırma maddesi, teklif değerlendirme yöntemiyle doğrudan bağlantılıdır. 4734 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesi şunu düzenler: “Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir.” Aynı fıkra, fiyat dışı unsurların kullanılacağı ihalelerde bu unsurların parasal değerlerinin veya nispi ağırlıklarının ihale dokümanında belirlenmesini zorunlu kılar. İncelenen iki belediye ilanında da ekonomik açıdan en avantajlı teklif sadece fiyat esasına göre belirleniyor; bu durumda kalite gereksinimlerinin tamamı teknik şartnamede asgari koşul olarak yazılmak zorundadır.

Hizmet seviyesi maddeleri sayısal eşik ve ölçüm noktası içermelidir. “Yüksek performans” gibi ifadeler kabul aşamasında hiçbir işe yaramaz; buna karşılık “aylık kullanılabilirlik yüzde 99,5, p95 ilk jeton gecikmesi 2.000 milisaniye, ölçüm idarenin ağ çıkışında” gibi bir madde ölçülebilir ve tartışmasızdır. Eşik değerleri kurumun gerçek ihtiyacına göre belirleyin; gereğinden yüksek eşik, rekabeti daraltır.

Kabul kriterleri bölümü şartnamenin en çok atlanan kısmıdır. Doğruluk iddiası ölçülmeden kabul yapılamayacağı için, idarenin kendi hazırladığı bir örnek kümenin şartnamede tanımlanması gerekir. Örnek küme kurumun gerçek iş yükünden seçilmeli, kişisel veriden arındırılmalı ve ihale öncesinde hazırlanmış olmalıdır.

• Örnek madde — Birim bazlı anahtar: “Her müdürlük veya birim için ayrı erişim anahtarı tanımlanır. Anahtarların oluşturulması, iptali ve yetki değişikliği idare tarafından yönetim arayüzünden yapılabilir.”
• Örnek madde — Tavan ve hız sınırı: “Her anahtar için aylık harcama tavanı ve dakikalık istek sınırı tanımlanabilir. Tavan aşıldığında istekler reddedilir ve idareye bildirim yapılır; tavan aşımı otomatik ek harcama doğurmaz.”
• Örnek madde — Aylık kullanım raporu: “Yüklenici, takip eden ayın ilk beş iş günü içinde birim, model kimliği, istek sayısı, giriş ve çıkış jeton sayıları ile tutar sütunlarını içeren makine tarafından okunabilir bir kullanım raporu sunar. Rapor, fatura tutarıyla birebir eşleşir.”
• Örnek madde — Anahtar saklama: “Erişim anahtarları düz metin olarak saklanmaz. Yüklenici, anahtarların hangi yöntemle saklandığını ve anahtar iptalinin azami kaç dakika içinde etkili olduğunu yazılı olarak beyan eder.”
• Örnek madde — Hizmet seviyesi: “Aylık kullanılabilirlik oranı en az yüzde 99,5’tir. Gecikme ölçütü olarak p95 ilk jeton süresi kullanılır ve ölçüm noktası idarenin internet çıkışıdır. Ölçüm sonuçları aylık raporda yer alır; eşiğin altına düşülen aylarda uygulanacak kesinti sözleşmede tanımlanır.”
• Örnek madde — Birim fiyat şeffaflığı: “Fiyatlandırma, her model için bin giriş jetonu ve bin çıkış jetonu birim fiyatı üzerinden verilir. Birim fiyat cetveli tekliflerle birlikte sunulur ve sözleşme süresince idarenin yazılı onayı olmadan artırılamaz.”
• Örnek madde — Kabul testi: “Kabul, idarenin hazırladığı ve kişisel veriden arındırılmış en az iki yüz örnekten oluşan bir küme üzerinde yapılır. Her senaryo için asgari başarı eşiği sözleşme ekinde sayısal olarak tanımlanır; eşiğin altında kalan senaryolarda düzeltme süresi verilir.”
• Örnek madde — Fikri mülkiyet: “İdarenin gönderdiği içerikler ile bu içeriklerden üretilen çıktılar üzerindeki kullanım hakları idareye aittir. Yüklenici bu içerikler üzerinde saklama, çoğaltma veya üçüncü taraflara aktarma hakkı iddia edemez.”
• Örnek madde — İnsan onayı: “Vatandaşa doğrudan sunulan veya hukuki sonuç doğuran çıktılar, ilgili birim personelinin onayından geçmeden yayımlanmaz. Onay akışı ve onaylayan personelin kaydı sistem tarafından tutulur.”
• Örnek madde — Çıktı sorumluluğu: “Model çıktısının olasılıksal olduğu ve hata içerebileceği, kullanıcıya gösterilen arayüzde açıkça belirtilir. Hata bildirimi toplama mekanizması yüklenici tarafından sağlanır ve bildirimler aylık raporda özetlenir.”

LLMTR bu şartname maddelerinin hangilerine doğrudan karşılık üretir

LLMTR, OpenAI uyumlu tek bir API üzerinden hem Türkiye’de barındırılan hem global dil modellerine erişim veren bir gateway platformudur. Bu bölümün amacı platformu şartname diline çevirmek değil, yukarıdaki maddelerin hangilerinin platform tarafında doğrulanabilir bir karşılığı olduğunu göstermektir; şartnameyi yine de marka bağımsız yazmanız gerekir.

Veri işleme maddeleri açısından doğrulanabilir olan şudur: kullanıcı istemleri ve model yanıt gövdeleri kullanım ve faturalama veri tabanına yazılmaz; kullanım kayıtları jeton sayısı, model kimliği ve tutar gibi ölçüm alanlarından oluşur. Müşteri API anahtarları düz metin değil SHA-256 özet olarak saklanır, sağlayıcı anahtarları yalnızca ortam değişkeninde tutulur. Bu üç özellik, saklama beyanı ve kayıt içeriği maddelerine doğrudan cevap üretir.

Veri yerelliği maddeleri açısından katalog, Türkiye’de barındırılan modelleri ayrı olarak gösterir. Katalogda llmtr/gemma-4, llmtr/qwen3-6-35b, llmtr/medgemma-4b, llmtr/trendyol-7b, llmtr/magibu-11b-v8, llmtr/qwen3-5-4b, llmtr/ornith-1-35b ve llmtr/embeddinggemma-300m gibi Türkiye’de barındırılan modeller yer alır; aynı katalogdan OpenAI, Anthropic, Google, xAI, Qwen ve Mistral gibi global sağlayıcıların modelleri de çağrılabilir. Kritik veri senaryolarında yalnızca yurt içi modellerin kullanılacağını yazan bir şartname maddesi, bu ayrım sayesinde yapılandırmayla uygulanabilir hale gelir.

Model çeşitliliği ve arayüz uyumluluğu maddeleri açısından belirleyici olan, tek bir /v1 yüzeyinin kullanılmasıdır: sağlayıcı veya model değiştiğinde kurumun uygulamasında değişen şey hizmet adresi ve model kimliğiyle sınırlı kalır. Yedek model tanımlama ve taşınabilirlik testi maddeleri bu yapı üzerinde ölçülebilir.

Ölçüm ve fiyat maddeleri açısından her birim ayrı API anahtarı, kendi hız sınırı, kendi harcama tavanı ve kendi kullanım raporunu alabilir. Fiyat tarafında bilinmesi gereken ayrım şudur: kredi yüklemede yüzde 8 platform marjı uygulanır, model birim fiyatlarına marj eklenmez. Bu ayrım, birim fiyat şeffaflığı maddesinin nasıl doğrulanacağını da tarif eder; birim fiyat cetveli ile aylık kullanım raporunun çarpımı fatura tutarını vermelidir.

• Saklama beyanı maddesi: istem ve yanıt gövdelerinin kullanım veri tabanına yazılmadığı beyanla ve örnek istek kimliği üzerinden doğrulanabilir.
• Veri yerelliği maddesi: barındırma ülkesi katalogda görünür, model kimliği yanıtta döner.
• Model çeşitliliği maddesi: aynı katalogda yurt içi ve global modeller birlikte bulunduğu için yedek model tanımı ek entegrasyon gerektirmez.
• Arayüz uyumluluğu maddesi: OpenAI uyumlu /v1 yüzeyi, taşınabilirlik testinin yapılandırma değişikliğiyle sınırlı kalmasını sağlar.
• Ölçüm ve tavan maddeleri: birim başına anahtar, hız sınırı, tavan ve kullanım raporu ayrı ayrı tanımlanabilir.
• Anahtar güvenliği maddesi: müşteri anahtarları SHA-256 özet olarak saklanır, sağlayıcı anahtarları yalnızca ortam değişkeninde tutulur.

Kaynaklar

Bu yazıdaki mevzuat referansları ve ihale bilgileri aşağıdaki birincil kaynaklardan doğrulanmıştır. Son kontrol: 13 Ağustos 2026.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş niteliği taşımaz. Nihai değerlendirme kurumun uyum ve hukuk birimlerinin kararıdır.

• 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu madde 5, 12, 13, 19, 29 ve 40 — mevzuat.gov.tr
• Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği madde 16 — mevzuat.gov.tr
• Kamu Bilişim Hizmet Alımı Kapsamında Katılımcıların Yetkilendirilmesi Hakkında Yönetmelik, 29 Haziran 2022 tarihli ve 31881 sayılı Resmî Gazete — resmigazete.gov.tr
• Bilgi ve İletişim Güvenliği Tedbirleri ile İlgili 2019/12 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, 6 Temmuz 2019 tarihli ve 30823 sayılı Resmî Gazete — cbddo.gov.tr
• 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu madde 9 (2/3/2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanunla değişik) — mevzuat.gov.tr
• Yapay Zeka Asistan ve Yapay Zeka Müşteri Temsilcisi Yazılımı Kiralama Hizmeti ihale ilanı, İKN 2026/743700 — bahcelievler.istanbul
• Görev Takip ve Yapay Zeka Yazılımları Hizmet Alımı ihale ilanı, İKN 2026/1455679 — milliyet.com.tr resmi ilanlar

Yapay zeka hizmet alımı teknik şartnamesi hazırlama adımları

Kamu kurumlarında yapay zeka yazılımı kiralama veya hizmet alımı ihalesi öncesinde teknik şartnameyi tamamlamak için izlenecek altı adım.

1. Kullanım senaryolarını ve veri sınıflandırmasını yaz. Hizmetin kullanılacağı her senaryoyu tek tek listeleyin ve her senaryoda işlenecek verinin kurum sınıflandırmasındaki karşılığını yazın. Kritik olarak sınıflandırılan senaryoları ayrı bir tabloya alın; bu tablo veri yerelliği maddesinin dayanağı olacaktır.
2. Kabul testi örnek kümesini hazırla. Kurumun gerçek iş yükünden seçilmiş, kişisel veriden arındırılmış bir örnek küme oluşturun ve her senaryo için beklenen çıktıyı yazın. Küme büyüklüğünü ve asgari başarı eşiğini sayısal olarak belirleyin; bu değerler kabul maddesine aynen girecek.
3. Teknik gereksinim maddelerini marka bağımsız yaz. Veri işleme, veri yerelliği, model çeşitliliği, arayüz uyumluluğu, kullanım ölçümü, erişim güvenliği, hizmet seviyesi, fiyatlandırma, kabul ve sorumluluk başlıklarını ayrı maddeler halinde yazın. Her maddede ne istendiğini, isteklinin bunu hangi belgeyle göstereceğini ve idarenin nasıl doğrulayacağını ayrı ayrı belirtin.
4. Ölçülebilirlik kontrolü yap. Her maddeyi tek tek okuyup şu soruyu sorun: bu madde ihlal edilirse nasıl kanıtlarım? Sayısal eşiği, ölçüm noktası veya doğrulama yöntemi olmayan maddeleri ya ölçülebilir hale getirin ya da çıkarın.
5. Rekabet ve marka bağımsızlık kontrolü yap. Taslağı, kurum dışından en az iki farklı çözüm yaklaşımını temsil eden gözle okuyun. Yalnızca tek bir ürünün karşılayabileceği maddeleri işlevsel gereksinime çevirin; teknik şartnameye sızmış yeterlik belgesi taleplerini idari şartnameye taşıyın.
6. İlan takvimini ve doküman kilidini planla. Yaklaşık maliyete göre uygulanacak ilan süresini belirleyin ve şartnameyi ilan tarihinden önce kilitleyin. İlan sonrası değişikliğin zeyilname gerektirdiğini, zeyilnamenin son teklif verme gününden en az on gün öncesinde tebliğ edilmesi gerektiğini ve ihale tarihinin en fazla yirmi gün ertelenebileceğini takvime yansıtın.

Sık sorulan sorular

Yapay zeka hizmet alımı için ayrı bir şartname mevzuatı var mı?

Yapay zekaya özgü ayrı bir teknik şartname mevzuatı bulunmuyor. Şartname, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin genel hükümlerine göre hazırlanır. Kanunun 12 nci maddesi ile Yönetmeliğin 16 ncı maddesi, teknik kriterlerin verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olmasını, rekabeti engelleyici hususlar içermemesini ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlamasını zorunlu kılar.

Şartnamede belirli bir model adı yazabilir miyim?

4734 sayılı Kanunun 12 nci maddesi belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilmesini yasaklar. Ulusal veya uluslararası teknik standartların bulunmaması ya da teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. Uygulamada doğru yol, model adı yerine ölçülebilir yetenek tanımı ve kabul eşiği yazmaktır.

Yapay zeka yazılımı ihalesinde Yazılım Yetki Belgesi isteniyor mu?

İdare işin niteliğine göre karar veriyor. Doğrulanan iki örnekte farklı uygulama var: Bahçelievler Belediyesinin 2026/743700 numaralı ihale ilanında mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin kriter belirtilmemişken, Başakşehir Belediyesinin 2026/1455679 numaralı ilanında Yazılım Yetki Belgesi isteniyor. Belge, 29 Haziran 2022 tarihli ve 31881 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Kamu Bilişim Hizmet Alımı Kapsamında Katılımcıların Yetkilendirilmesi Hakkında Yönetmelikle düzenlenmiştir.

Şartnameye veri yerelliği maddesi nasıl yazılır?

Madde, verinin sınıflandırmasıyla model seçimini birbirine bağlamalıdır. Uygulanabilir bir metin şöyledir: hizmet kapsamındaki her model için barındırma ülkesi ayrı gösterilir, idarenin kritik olarak sınıflandırdığı senaryolarda yalnızca Türkiye’de barındırılan modeller kullanılır ve bu kısıtın teknik olarak nasıl uygulandığı yüklenici tarafından belgelendirilir. Dayanak olarak 2019/12 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinin kritik verilerin yurt içinde depolanmasına ilişkin hükmü kullanılabilir.

İlan yayımlandıktan sonra teknik şartname değiştirilebilir mi?

4734 sayılı Kanunun 29 uncu maddesine göre ilan yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Zorunlu hallerde zeyilname düzenlenir ve zeyilnamenin son teklif verme gününden en az on gün öncesinde doküman alanların tamamına ulaştırılması gerekir. Zeyilname nedeniyle ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün ertelenebilir. Bu nedenle kabul kriterlerinin ilan öncesinde yazılması önemlidir.

En düşük fiyat esaslı ihalede kalite nasıl güvence altına alınır?

4734 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesi ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak belirlenebileceğini düzenler. Sadece fiyat esaslı bir ihalede kalite, ancak teknik şartnamede asgari koşul olarak yazıldığı ölçüde güvence altına alınır. Bu yüzden hizmet seviyesi eşikleri, kabul testi örnek kümesi ve asgari başarı eşiği şartnamede sayısal olarak tanımlanmalıdır.

İlgili yazılar

• Kamu bilişim yetki belgesi ve yazılım yetki belgesi: yapay zeka ihalesine girmek için hangi belge gerekiyor?
• 2026 doğrudan temin limiti ile yapay zeka pilot projesi bütçesi nasıl planlanır?

• Model kataloğu
• Fiyatlandırma
• Güvenlik dokümantasyonu
• Kullanım raporlama